Almanya'da Yabancı Çalışanlar Niteliklerinin Altında: Yüzde 36'ya Yakını Yardımcı İşlerde
Almanya'daki yabancı çalışanların önemli bir bölümü, sahip oldukları mesleki ve akademik niteliklerin altında işlerde çalışıyor. Tanıma süreçleri aylar sürebiliyor.
ALMANYA – Almanya’da üniversite mezunu yabancı çalışanların yaklaşık her sekizinden biri, eğitimine uygun uzmanlık işi yerine yardımcı işlerde çalışıyor. Yabancı çalışanların genelinde bu oran yüzde 36’ya yaklaşırken, uzmanlar uzun ve karmaşık mesleki yeterlilik tanıma süreçlerinin niteliklerin kullanılmasını zorlaştırdığına dikkat çekiyor.
İş gücü verileri, yabancı çalışanların Almanya’daki öneminin arttığını gösteriyor. Bir yıl içinde Alman çalışanların sayısı 269 bin azalarak yaklaşık 29 milyona gerilerken, yabancı çalışanların sayısı 194 bin arttı ve 5,9 milyonu aştı. Toplam istihdam yine de 75 bin kişi düştü; çalışanların yüzde 17’si yabancı pasaportu taşıyor.
Nitelik ile yapılan iş arasındaki fark, mesleki eğitimi tanınmış yabancı çalışanlarda da sürüyor: Bu grubun yüzde 29’dan fazlası yardımcı işlerde çalışıyor. Alman çalışanlarda aynı oran yüzde 12’nin biraz üzerindeyken, yabancı çalışanların genelinde yüzde 36’ya yakın. Bakım sektöründe çalışanların beşte birinden fazlası yurt dışından geliyor.
Özellikle sağlık ve bakım gibi düzenlemeye tabi mesleklerde, yabancı diplomayla mesleği tam yetkiyle icra edebilmek için tanıma süreci gerekiyor. Gerekli belgeler tamamlandıktan sonraki resmi inceleme genellikle üç ila dört ay sürüyor. Eğitimler arasında önemli farklar görülürse, bakım alanındaki uyum eğitimi ortalama sekiz ila 11 ay daha alabiliyor; iki aşamanın art arda tamamlanması bazı durumlarda toplam süreyi 11 ila 15 aya çıkarabiliyor.
İşe alım şirketi Curato’nun yöneticisi Sultan Waraich, niteliklerine uygun görevlerde çalışamayan kişilere sık rastladığını belirtiyor. Bu durum işverenleri de etkiliyor: Bir sağlık kuruluşu, tam tanınmış bir uzman ararken aynı eğitime sahip bir çalışanı gerekli onay alınana kadar uzman olarak görevlendiremeyebiliyor. Açık pozisyonun fazla mesai, geçici iş gücü ya da ek personelle karşılanması, maliyeti artırabiliyor.
Federal İş Ajansı’nın “Triple Win” programı kapsamında 2013’ten bu yana 8 binden fazla hemşire ve 600’ün üzerinde stajyer 400’den fazla kuruma yerleştirildi. Ancak önceden başlatılan tanıma süreci, Almanya’ya varıştan sonra ek dil eğitimi, uyum programı veya bilgi sınavı gerektirebiliyor. 2025’te 157 meslek grubu eleman açığı yaşanan alanlar arasında yer alırken, uzmanlar daha hızlı ve öngörülebilir işlemlerin yanı sıra mesleki becerileri değerlendirecek merkezi bir sistem öneriyor.