Çernobil'de Radyoaktif Yakıt Parçacıkları: 40 Yıl Sonra Bile Yapılarını Koruyor
Çernobil'den yayılan bazı radyoaktif yakıt parçacıkları, yaklaşık 40 yıl sonra bile yapılarını büyük ölçüde koruyor.
ÇERNOBİL – 1986’daki nükleer kazadan çevreye yayılan bazı yakıt parçacıkları, aradan yaklaşık 40 yıl geçmesine rağmen ilk yapılarını büyük ölçüde koruyor. Almanya’daki Leibniz Üniversitesi Hannover ve Helmholtz-Zentrum Dresden-Rossendorf araştırmacıları, altı parçacık üzerinde yaptıkları incelemede bu parçacıkların beklenenden daha dayanıklı olabildiğini saptadı.
Çapları 8 ila 50 mikrometre arasında değişen örnekler üç gruba ayrıldı. İlk gruptakiler nükleer yakıttaki uranyum dioksite benzer özellikler taşırken, ikinci gruptaki parçacıkların bir bölümünde zirkonyum tabakası bulundu ya da bu tabaka parçacıkla kaynaşmıştı.
Üçüncü grup, reaktörün grafit moderatörünün tutuşup yaklaşık 10 gün yanması sırasında oluştu. Yangının yol açtığı yüksek sıcaklık, yakıttaki uranyumun farklı oksit biçimlerine dönüşmesine neden oldu. Araştırmacılar parçacıkların yapısını incelemek için X-ışını kırınımı yönteminden yararlandı.
Bulgularını Journal of Hazardous Materials dergisinde yayımlayan ekip, yakıt parçacıklarının bazı radyoaktif maddeler için çevrede uzun süre kalabilen bir kaynak oluşturabileceğini belirtti. Örneklerin bir kısmı zaman içinde mikroskobik tozlara ayrılabiliyor; bu tozlar rüzgârla taşınabiliyor ve solunmaları sağlık riski doğurabiliyor.
Çalışma yalnızca iki noktadan alınan altı parçacığı kapsadığı için sonuçlar Çernobil bölgesinin tamamındaki sağlık risklerini açıklamıyor. Araştırmanın yazarı Tobias Weissenborn, daha fazla örneğin incelenmesi gerektiğini belirterek, “Bazı ortalamalara ulaşsak bile bölgedeki sağlık riskleri hakkında evrensel açıklamalar yapamayız” dedi.