Fransa’da Tarihi Dönüm Noktası: Parlamento "Yaşama Veda" Yasasını Onayladı

PARİS – Fransa Parlamentosu, ülkede uzun süredir kamuoyunun ve siyasetin gündeminde yer alan, belirli tıbbi şartları taşıyan hastalar için aktif ötenazi ile yardımlı intiharı yasal hale getiren "yaşama veda" (fin de vie) yasa tasarısını nihai olarak onayladı. Paris'te gerçekleştirilen tarihi oylamanın ardından yürürlüğe girmesi beklenen bu yasal düzenleme, Avrupa genelindeki etik ve hukuki tartışmaları yeniden alevlendirdi.

Açıklanan yeni yasal çerçeveye göre, söz konusu uygulamadan yalnızca tam hukuki ehliyete sahip, tedavisi tıp kurullarınca imkânsız olarak görülen ve kısa veya orta vadede ölümcül bir hastalığa yakalanmış yetişkin bireyler yararlanabilecek. Yasadan faydalanmak isteyen hastaların, fiziksel veya psikolojik olarak katlanılamaz düzeyde acı çektiklerini beyan etmeleri ve bu kararı tamamen kendi özgür iradeleriyle aldıklarını kanıtlamaları şart koşuluyor.

Onay sürecinde suistimalleri önlemek amacıyla tıp uzmanlarından oluşan bağımsız kurulların sıkı denetimi öngörülüyor. Başvuru yapan hastanın durumu, birden fazla uzman hekim tarafından titizlikle değerlendirilecek ve yasal kriterlere uygunluk belgelenecek. Kurul onayının ardından hastaya, hayatına son verecek tıbbi maddeyi kendi kendine uygulama (yardımlı intihar) veya bunu fiziksel olarak yapamayacak durumdaysa bir sağlık çalışanının yardımıyla gerçekleştirme (aktif ötenazi) seçeneği sunulacak.

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un öncülüğünde hazırlanan ve ulusal bir vatandaşlar konseyinin tavsiyeleri doğrultusunda şekillendirilen tasarı, Fransa'da bazı dini kurumlar ve tıp dernekleri tarafından eleştirilmeye devam ediyor. Muhalif kesimler yasanın suistimallere açık olduğunu ve tıbbi etik sınırları aşabileceğini savunurken, insan hakları ve hasta yakınları dernekleri ise kararı bireysel özerklik ve insan onuruna yakışır bir veda hakkı adına tarihi bir reform olarak nitelendiriyor.