Washington’dan Küresel Ticaret Hamlesi: 60 Ülkeye Ek Gümrük Vergisi
ABD yönetimi, zorla çalıştırma ürünlerine karşı yetersiz önlem alındığı gerekçesiyle AB ve Türkiye dahil 60 ülkeden ithalata ek gümrük vergisi getirdi.
WASHINGTON – ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), 1974 Ticaret Kanunu'nun 301. Maddesi kapsamında yürütülen soruşturmanın ardından, aralarında Avrupa Birliği (AB) üyeleri ve Türkiye'nin de bulunduğu 60 ticaret ortağından yapılan ithalata yüzde 10 ila 12,5 oranında ek gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu. Kararın gerekçesi olarak, söz konusu ülkelerin zorla çalıştırma (köle iş gücü) ile üretilen ürünlerin ithalatını önleme ve engelleme hususunda yetersiz kalmaları gösterildi.
Resmi açıklamaya göre ek gümrük vergileri, belirtilen ülkelerden ABD'ye yapılan ithalatın yüzde 99,4'ünü kapsıyor. Yürürlüğe giren yeni düzenleme kapsamında, vergi kararı açıklanmadan önce gemilere yüklenmiş, son sevkiyat aşamasında olan ve 28 Temmuz tarihinden önce gümrük işlemleri tamamlanacak ürünler muaf tutulacak. Ayrıca petrol, doğal gaz, gübre ve USMCA (ABD-Meksika-Kanada) Serbest Ticaret Anlaşması kapsamındaki belirli ürünler de tarifelerin dışında bırakıldı.
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer konuya ilişkin yaptığı açıklamada, ABD'nin yaklaşık bir asırdır zorla çalıştırmayla üretilen mallara yönelik ithalat yasağı uyguladığını ve bunu kararlılıkla sürdürdüğünü belirterek, ticaret ortaklarının da benzer adımları atma zamanının geldiğini ifade etti. Alınan karar, ABD Yüksek Mahkemesi'nin geçtiğimiz şubat ayında ABD Başkanı'nın ulusal acil durum yasasına dayanarak koyduğu küresel gümrük vergilerini hukuka aykırı bulmasının ve uygulanan geçici gümrük sürelerinin dolmasının hemen ardından geldi.
Yeni gümrük vergisi kararı uluslararası toplumda ve ABD iç siyasetinde tepkiyle karşılandı. Demokrat Milletvekili Richard Neal, söz konusu gerekçenin tartışmalı hukuki temellere dayanan bir ticaret politikasını örtmek için kullanıldığını savundu. Brezilya, kararı "keyfi ve haksız" olarak nitelendirerek Misilleme Yasası'nı devreye sokacağını ve Dünya Ticaret Örgütü'ne (DTÖ) başvuracağını duyurdu. Avustralya, Yeni Zelanda, Japonya ve Kanada cephesinden de karara tepki gösterilerek uluslararası ticaret kurallarına vurgu yapıldı.