Süresiz Oturum İznine (Niederlassungserlaubnis) Nasıl Geçilir? 2026 Rehberi

Süresiz oturum izni kimler için?

Almanya’da süreli oturum izniyle yaşayan kişiler, koşulları karşıladıklarında süresiz oturum iznine (Niederlassungserlaubnis) başvurabilir. Bu izin zamanla sınırlı değildir ve Almanya’da çalışma hakkı sağlar; ancak kartın kaybolması, yenilenmesi ve Almanya dışında uzun süre kalma gibi konular için ayrıca kurallar vardır. Aşağıdaki bilgiler 20 Ekim 2026 itibarıyla geçerli federal kuralları açıklar; başvuruyu ikamet ettiğiniz yerdeki Yabancılar Dairesi (Ausländerbehörde) inceler.

Şartlar ve kimler başvurabilir?

Genel yol, belirli bir oturum iznine (Aufenthaltserlaubnis) 5 yıl sahip olmayı gerektirir. Buna ek olarak geçiminizi güvence altına almanız, yasal emeklilik sigortasına (gesetzliche Rentenversicherung) en az 60 ay zorunlu veya gönüllü prim yatırmış olmanız ya da mevzuatta kabul edilen eşdeğer bir emeklilik hakkını kanıtlamanız beklenir. Çocuk bakımı ve evde bakım nedeniyle oluşan bazı çalışma kesintileri prim şartı değerlendirilirken dikkate alınabilir.

Ayrıca ciddi kamu düzeni veya güvenliği engeli bulunmamalı; çalışanların iş izni, mesleği için gereken diğer izinler, yeterli Almanca, Almanya’daki hukuk ve yaşam düzenine ilişkin temel bilgi ve hanedeki aile bireyleri için yeterli konut bulunmalıdır. Genel başvuruda Almanca için çoğunlukla B1 belgesi istenir; entegrasyon kursunu (Integrationskurs) başarıyla bitirmek, dil ve temel bilgi şartlarını kanıtlayabilir. Bu, her oturum türü için aynı yolun geçerli olduğu anlamına gelmez: öğrencilik, geçici insani oturum veya başka özel statülerde farklı kurallar olabilir.

2026 tutarlar ve süreler

Genel başvuru: 5 yıl oturum ve 60 ay emeklilik primi.
Nitelikli çalışanlar (Fachkräfte): 18a, 18b, 18d veya 18g kapsamındaki izinle 3 yıl ve 36 ay prim; Almanya’da meslek eğitimi veya üniversiteyi başarıyla bitirenlerde bu süreler 2 yıl ve 24 aya iner. İlgili nitelikli işte çalışma ve yeterli Almanca da aranır.
AB Mavi Kart (Blaue Karte EU): Kart kapsamındaki işte ve gerekli prim koşuluyla A1 Almanca ile 27 ay; yeterli Almanca, genel olarak B1, ile 21 ay.
Alman vatandaşının eşi: Almanya’da aile hayatı sürüyorsa, oturum iznine 3 yıl sahip olunduktan sonra özel yoldan başvurabilir; kamu düzeni engeli olmaması ve yeterli Almanca gerekir. Bu özel düzenlemede genel yolun 60 aylık prim şartı aynen aranmaz.
Serbest çalışan: İşletme sahibi olarak §21’in ilgili kapsamındaki faaliyeti 3 yıldır başarıyla sürdüren ve geçimini güvence altına alan kişiler için özel yol bulunur. Serbest meslek sahibi (Freiberufler) olmak tek başına bu 3 yıllık yola hak kazandırmaz.

Genel ücret, izin verildiğinde 113 €; başvurunun işleme alınması için bu ücretin yarısı, 56,50 €, işlem ücreti (Bearbeitungsgebühr) olarak istenir; başvuru yetkisizlik nedeniyle reddedilir ya da işleme başlanmadan geri çekilirse bu ücret alınmaz (AufenthV § 49). Yüksek nitelikli çalışanlara ilişkin özel izin ücreti 147 €, serbest çalışma özel yolunda 124 €; başvuru işlem ücretleri sırasıyla bu tutarların yarısıdır. AB-Türkiye ortaklık hukukundan doğan haklara sahip bazı Türk vatandaşları için indirim uygulanabilir; Türk vatandaşı olmak tek başına indirimin otomatik olduğu anlamına gelmez. İşlem ve randevu bekleme süresi ülkeye göre tek bir süre değildir. Örneğin Berlin, olumlu değerlendirme ve yüz yüze görüşmeden sonra elektronik kartın hazırlanmasının en az 4 hafta sürdüğünü bildiriyor; başvuru kuyruğu bu sürenin dışında olabilir.

Adım adım başvuru

Oturum türünüzü belirleyin. Kartınızdaki yasal maddeyi ve oturum amacını kontrol edin. Genel 5 yıllık yola mı, Mavi Kart, nitelikli çalışan, Alman vatandaşı eşi ya da serbest çalışma yoluna mı girdiğinizi yerel dairenin sayfasındaki kontrol listesiyle karşılaştırın.
Süre ve prim hesabınızı çıkarın. Almanya’daki oturum dönemlerini ve işe başlama tarihlerini yan yana yazın. Almanya’da yasal çalışma, meslek eğitimi veya üniversite dönemlerinin hesabı birbirinden farklıdır; öğrenci veya meslek eğitimi amacıyla yasal kalınan süre, genel yoldaki oturum hesabına yarı oranında katılır.
Emeklilik dökümünü alın. Alman Emeklilik Sigortası’ndan (Deutsche Rentenversicherung) sigorta geçmişi (Versicherungsverlauf) veya emeklilik bilgisi (Renteninformation) isteyin. Dökümde eksik iş, çocuk bakımı ya da eğitim dönemi varsa başvuru öncesinde kayıtların düzeltilmesini sorun.
Yerel başvuru yöntemini bulun. Şehrinizin Yabancılar Dairesi sayfasında doğru başvuru türünü seçin; çevrimiçi form, randevu ve belge listesi şehirden şehre değişebilir. Belgeleri okunaklı tarayın, istenirse asıllarını randevuya götürün.
Başvuruyu zamanında gönderin. Mevcut oturum kartınızın bitmesini beklemeyin. Başvuruyu oturum süresi dolmadan yapın ve gönderim onayını saklayın. Süresi dolmadan başka bir oturum izni talep edilirse önceki izin, makam karar verene kadar kural olarak devam eder; yazılı başvuru kanıtınızı ve verilen geçici belgeyi (Fiktionsbescheinigung) saklayın.
Ek belge taleplerini takip edin. E-posta, çevrimiçi hesap ve posta kutunuzu kontrol edin; gelir veya iş durumunuz değişirse daireye bildirin. Onaydan sonra biyometrik veriler ve elektronik oturum kartı (elektronischer Aufenthaltstitel) için randevu verilebilir.

Gerekli belgeler

Yerel makamın kontrol listesi önceliklidir; genel başvuruda şu belgeleri hazırlayın:

Geçerli pasaport, mevcut oturum kartı ve başvuru formu/onay belgesi.
İstenen biçimde biyometrik veya dijital fotoğraf.
Çalışanlar için iş sözleşmesi, işveren yazısı, son maaş bordroları ve gerekiyorsa banka hesap hareketleri.
Deutsche Rentenversicherung’dan Versicherungsverlauf; eşdeğer emeklilik hakkı ileri sürülüyorsa ilgili sigorta veya emeklilik kurumu yazısı.
Kira sözleşmesi, güncel kira/konut gideri kanıtı ve hanede yaşayanları gösteren kayıtlar.
Almanya’daki sağlık sigortasını gösteren belge.
B1 veya istenen seviyedeki Almanca belgesi; varsa Integrationskurs ya da “Leben in Deutschland” sınavı belgesi.
Almanya’da tamamlanan eğitim üzerinden hızlandırılmış yola başvuruluyorsa mezuniyet belgesi.
Serbest çalışanlar için son vergi kararı, gelir-kâr belgeleri, vergi dairesi kaydı ve faaliyetin türüne göre işletme/meslek kayıtları.
Alman vatandaşı eş üzerinden başvuruda eşin Alman kimlik belgesi ve Almanya’daki ortak yaşamı gösteren belgeler.

Türkiye bağlantılı özel durumlar

Türkçe düzenlenmiş nüfus, evlilik, eğitim veya SGK belgelerini sunmanız istenirse, daireden hangi tercüme ve tasdik biçimini kabul ettiğini önceden sorun. Belgenin Almanca tercümesi ve gerekiyorsa ek onayı başvuru türüne ve belgenin düzenlendiği yere göre istenebilir.

Almanya-Türkiye sosyal güvenlik anlaşması, bazı Alman emeklilik haklarının hesabında iki ülkedeki sigortalılık dönemlerinin birleştirilmesine imkân verebilir. Ancak bu, Türkiye’deki SGK günlerinin oturum izni için gereken Alman prim aylarının yerine otomatik olarak geçtiği anlamına gelmez. Türk sigorta geçmişiniz varsa bunu Deutsche Rentenversicherung’a bildirin ve başvuruda hangi dönemin kabul edildiğini yazılı teyit edin. AB-Türkiye ortaklık hukukundan yararlanabilecek kişiler, başvuru ücretinde indirim olup olmadığını da Yabancılar Dairesine sormalıdır.

Sık yapılan hatalar

Öğrencilik süresini tam yıl saymak: Genel oturum hesabında eğitim amacıyla geçirilen yasal süre yarım oranında sayılır; bu, aynı dönemin emeklilik prim şartını da karşıladığı anlamına gelmez.
Her oturum türünü genel kurala tabi sanmak: Mavi Kart, nitelikli çalışan, aile ve insani oturumların kendi koşulları olabilir. Kartınızdaki yasal maddeyi kontrol etmeden genel başvuru yapmayın.
Prim dökümünü son güne bırakmak: Sigorta kaydındaki eksik ayları düzeltmek zaman alabilir; dökümü başvurudan önce inceleyin.
Türk SGK günlerini doğrudan Alman prim şartına eklemek: Sosyal güvenlik anlaşmasının emeklilik hesabındaki etkisi ile oturum şartı aynı konu değildir; kabulü yazılı sorun.
İzni aldıktan sonra uzun süre yurt dışında kalmak: Niederlassungserlaubnis genel olarak Almanya’dan kalıcı ayrılma veya Almanya dışında kesintisiz 6 ayı aşan kalış halinde sona erebilir. Geçici ve uzun bir seyahat planında çıkmadan önce daireden daha uzun dönüş süresi belirlenmesini isteyin; istisnalar kişisel duruma bağlıdır.

İpuçları

Başvuru dosyanıza belgelerin adını ve hangi koşulu kanıtladığını gösteren kısa bir içerik listesi ekleyin. Örneğin “Versicherungsverlauf — 36 aylık prim şartı” gibi notlar incelemeyi kolaylaştırır. Daireye e-posta gönderirken başvuru numaranızı yazın ve bütün belgeleri tek seferde, istenen dosya biçiminde iletin. Randevu bulamıyorsanız yalnızca yaşadığınız şehirdeki resmî sayfanın çevrimiçi başvuru ve iletişim yöntemlerini izleyin.

Sık sorulan sorular

Öğrencilik süresi 5 yıllık hesaba nasıl katılır?

Almanya’da yasal olarak üniversite veya meslek eğitimi amacıyla geçirilen süre genel oturum süresi hesabında yarı oranında sayılır. Örneğin 2 yıllık uygun eğitim dönemi, bu hesapta 1 yıl olarak dikkate alınır; emeklilik primi hesabı ayrıca yapılır.

Niederlassungserlaubnis başvurusu ne kadar tutar?

Genel durumda izin ücreti 113 €, başvuru işlem ücreti 56,50 €’dur. Nitelikli yükseköğrenim çalışanı ve §21 kapsamındaki serbest çalışma yollarında ücret farklıdır; bazı Türk vatandaşları için ortaklık hukuku indirimi uygulanabilir.

Mavi Kart ile süresiz oturum ne kadar sürede alınır?

Mavi Kart kapsamındaki işte ve gerekli emeklilik primleriyle A1 Almanca düzeyinde 27 ayda, yeterli Almanca düzeyinde 21 ayda başvuru imkânı vardır. Diğer koşulların da karşılanması gerekir.

Türk SGK primleri başvuruda sayılır mı?

Almanya-Türkiye sosyal güvenlik anlaşması bazı emeklilik hakları için sigortalılık dönemlerini birleştirebilir. Oturum başvurusundaki prim şartına etkisini otomatik kabul etmeyin; Türk hizmet dökümünü sunup Deutsche Rentenversicherung ve Yabancılar Dairesinden yazılı değerlendirme isteyin.

Başvurudan sonra mevcut oturum kartım biterse ne olur?

Başvuruyu mevcut kartın süresi dolmadan yaptıysanız önceki oturum izni makam karar verene kadar kural olarak devam eder. Başvuru kanıtını saklayın ve gerekiyorsa Fiktionsbescheinigung isteyin.

Süresiz oturumla Türkiye’de ne kadar kalabilirim?

Genel kural, Almanya dışında kesintisiz 6 aydan uzun kalındığında iznin sona ermesi riskidir; Almanya’dan kalıcı ayrılmak da sonucu etkileyebilir. Uzun seyahatten önce daha uzun bir dönüş süresinin onaylanıp onaylanamayacağını Yabancılar Dairesine sorun.

Serbest meslek sahibi 3 yılda süresiz oturum alabilir mi?

§21’in kapsadığı işletme sahipleri için faaliyetin başarılı ve sürdürülebilir olması, geçimin güvence altında bulunması gibi koşullarla 3 yıl sonra özel yol mümkündür. Freiberufler statüsü tek başına bu yolu sağlamaz; kendi oturum maddesini kontrol edin.

Kaynaklar

İlgili rehberler

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel durumunuz için ilgili kuruma danışın.